“İyi öğrenci hiç hata yapmaz” veya “yardım istemek zayıflıktır” gibi mesajlar zamanla kişinin kendi sesi gibi duyulabilir. Bana Ne Öğrettiler (BNÖ), bu mesajları fark etmeyi ve bugünkü işlevini düşünmeyi amaçlayan, yazarın önerdiği bir öz farkındalık egzersizidir.
Egzersizin niteliği
BNÖ, bu adla geçerliği ve etkililiği gösterilmiş bir ölçek veya tedavi protokolü olarak sunulmaz. Genel duygu düzenleme ya da değer çalışmalarıyla kavramsal benzerlik, bu egzersizin etkisinin ölçüldüğü anlamına gelmez. Bir sayı verilirse bu kişisel kayıt olarak ele alınır; norm veya tanı sonucu çıkarılmaz.
Üç sütunlu örnek
Edinilmiş mesaj: “İyi öğrenci hata yapmaz.” Bugünkü etkisi: Zor soruyu denemekten kaçınma. Dengeli alternatif: “Hata, nedenini inceleyip çalışma seçebileceğim bir veridir.” Bu örnek, her hatanın önemsiz olduğu veya yalnız düşünce değiştirmekle başarı geleceği anlamına gelmez.
Bir başka mesaj: “İyi çalışan her isteğe evet der.” Alternatif, koşulları dikkate alarak iş yükü ve sınırları konuşmak olabilir. Kurumsal baskı ve gerçek güç eşitsizliği, yalnız bireyin yorumuna indirgenmemelidir.
Günlük yaşama taşımak
Bir mesaj ve küçük bir davranış seçin. Örneğin anlamadığınız bir konuda yardım istemeyi deneyin. Sonrasında ne olduğunu, neyin işe yaradığını ve hangi koşulların değişmediğini değerlendirin. Değişimin kalıcı olacağı veya belirli bir puan artışı sağlayacağı garanti edilemez.
Kayıt tutmak yoğun sıkıntı yaratıyorsa ara verilebilir. Güvenlik, şiddet veya belirgin ruhsal güçlükler bu egzersizle çözülmeye çalışılmamalıdır; uygun bireysel destek gerekir.
Kaynaklar
İlgili yazılar
Son gözden geçirme: 22 Ekim 2026.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder
Yazıya ilişkin sorularınızı, gerekçeli eleştirilerinizi ve düzeltme önerilerinizi paylaşabilirsiniz. Lütfen kendinize veya başkalarına ait sağlık, öğrenci, iletişim ve kimlik bilgilerini yazmayınız. Bu alan bireysel psikolojik değerlendirme veya acil yardım hizmeti değildir. Hakaret, tehdit, ayrımcılık, izinsiz kişisel bilgi ve yanıltıcı sağlık önerileri içeren yorumlar yayımlanmaz. Görüş ayrılığı tek başına yorum kaldırma gerekçesi değildir.