Öfke, tek başına saldırganlık değildir. Bir duygunun ortaya çıkması ile o duyguyla yapılan davranışın sorumluluğu birbirinden ayrılmalıdır. Öfkeyi anlamak, zarar verici davranışı haklı göstermek anlamına gelmez.
Öfke her zaman başka bir duygunun örtüsü müdür?
Bazen öfkeye incinme, korku veya utanç eşlik edebilir; bazen de öfke olayın doğrudan yaşanan duygusal karşılığıdır. Her öfkeyi “aslında üzüntüdür” diye açıklamak, kişinin deneyimini daraltır. Bedensel uyarılma, yorum ve davranış birlikte ele alınabilir.
Kısa bir olay kaydı
Varsayımsal örnek: Bir toplantıda sözüm kesildi. Yorumum, “Bana değer verilmiyor.” Duygum öfke; davranış isteğim sesimi yükseltmek. Alternatif davranışım, kısa bir duraklamadan sonra “Cümlemi tamamlamak istiyorum” demek olabilir. Bu kayıt bir tanı testi değil, olayı ve seçeneği görünür kılan bir örnektir.
Her durumda sakin konuşmak güvenli veya yeterli değildir. Tehdit ve şiddet bulunan koşullarda öncelik güvenliğe ulaşmaktır; karşı tarafla yüzleşme zorunlu bir adım değildir.
Düzenleme bir bastırma zorunluluğu değildir
Gross’un duygu düzenleme çerçevesi, durumun seçilmesi/değiştirilmesi, dikkatin yöneltilmesi, değerlendirme ve tepki düzeyinde farklı süreçleri ayırır. Bu, bir tekniğin her kişide aynı etkiyi sağlayacağı anlamına gelmez. Duruma uygun seçenek, sonucu ve maliyetiyle değerlendirilir.
Tekrarlayan kontrol kaybı, ilişki/işlev bozulması veya zarar riski varsa bireysel değerlendirme gerekir. Şiddetin sorumluluğunu yalnızca “öfke sorunu” ifadesiyle belirsizleştirmek uygun değildir.
Kaynaklar
- Gross, J. J. (1998). The emerging field of emotion regulation: An integrative review. Review of General Psychology, 2(3), 271–299.
- World Health Organization. Violence against women.
İlgili yazılar
Son gözden geçirme: 22 Ekim 2026.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder
Yazıya ilişkin sorularınızı, gerekçeli eleştirilerinizi ve düzeltme önerilerinizi paylaşabilirsiniz. Lütfen kendinize veya başkalarına ait sağlık, öğrenci, iletişim ve kimlik bilgilerini yazmayınız. Bu alan bireysel psikolojik değerlendirme veya acil yardım hizmeti değildir. Hakaret, tehdit, ayrımcılık, izinsiz kişisel bilgi ve yanıltıcı sağlık önerileri içeren yorumlar yayımlanmaz. Görüş ayrılığı tek başına yorum kaldırma gerekçesi değildir.