Telefon Bildirimleri ve Dikkat Dağınıklığı: Ders Çalışırken Odaklanmayı Nasıl Koruyabiliriz?

Yazan: Psikolojik Danışman Ahmet Usta

Bir öğrenci matematik problemi çözerken telefonundan gelen bir mesajı kontrol edebilir. Mesajı yanıtladıktan sonra yeniden soruya döndüğünde hangi işlemi yapacağını hatırlamak için problem metnini tekrar okuması gerekebilir. Başka bir öğrenci ise çalışma sırasında telefonunu yalnızca sözlük, hesaplama veya eğitim uygulaması için kullanabilir.

Bu iki durum, dijital teknolojilerin öğrenmeyle ilişkisinin tek bir açıklamayla değerlendirilemeyeceğini göstermektedir.

Telefon bildirimleri, sosyal medya kullanımı ve birden fazla işle aynı anda ilgilenme alışkanlıkları, öğrencinin dikkatini sürdürmesini ve öğrenme görevlerini tamamlamasını güçleştirebilir. Bununla birlikte bilimsel araştırmalar, bütün öğrencilerde aynı düzeyde dikkat kaybı yaşandığını veya telefon kullanımının kalıcı beyin hasarına yol açtığını gösteren kesin ve genel geçer sonuçlar sunmamaktadır.

Önemli olan, öğrencinin telefonla ne kadar zaman geçirdiğinden çok, telefonu hangi amaçla, hangi koşullarda kullandığı ve bu kullanımın öğrenme görevleriyle nasıl etkileştiğidir.

Dikkat Dağınıklığı ve Medya Çoklu Görevi Nedir?

Dikkat, bireyin çevresindeki veya zihnindeki bilgileri seçmesi, belirli bir görev üzerinde çalışması ve gerektiğinde odağını değiştirmesiyle ilişkili bilişsel süreçleri içerir.

Bir öğrencinin ders sırasında dikkatini sürdürmesi, yalnızca dışarıdan gelen sesleri görmezden gelmesine bağlı değildir. Aynı zamanda çözmekte olduğu sorunun koşullarını hatırlaması, ilgili bilgileri seçmesi ve bir sonraki işlem basamağını belirlemesi gerekir.

Medya çoklu görevi, birden fazla medya etkinliğiyle aynı anda veya kısa aralıklarla dönüşümlü olarak ilgilenmeyi ifade eder.

Örneğin öğrenci bir yandan ders videosu izlerken başka bir uygulamadaki mesajları yanıtlayabilir. Test çözerken sosyal medya akışını kontrol edebilir veya ödev hazırlarken farklı dijital içerikler arasında sık sık geçiş yapabilir.

Ancak iki görevin birlikte yürütülmesi ile dikkatin sürekli görevler arasında değiştirilmesi aynı durum değildir.

Arka planda müzik dinlemek, dersle ilgili bir videoyu durdurup not almak ve zor bir problem üzerinde çalışırken sosyal medya bildirimlerini kontrol etmek farklı bilişsel talepler oluşturabilir.

Bu nedenle dijital çoklu görevin etkileri değerlendirilirken yalnızca cihaz kullanım süresi değil, yapılan işlerin niteliği ve aralarındaki etkileşim de dikkate alınmalıdır.

Bilimsel Araştırmalar Medya Çoklu Görevi Hakkında Ne Söylüyor?

Medya çoklu görevi üzerine yapılan araştırmalarda dikkat, çalışma belleği, bilişsel kontrol ve görev performansı gibi farklı değişkenler incelenmiştir.

Uncapher ve Wagner (2018), bu alandaki araştırmaları değerlendirdikleri incelemede, yoğun medya çoklu görevi alışkanlığı bulunan bireylerin bazı bilişsel görevlerde daha düşük performans gösterebildiğini belirtmiştir.

Özellikle hedefe yönelik dikkatin sürdürülmesini gerektiren görevlerde farklılıklar gözlenmiştir. Bununla birlikte araştırmacılar, birçok çalışmada gruplar arasında anlamlı performans farklılığı bulunmadığını da vurgulamıştır.

Nitekim Wiradhany ve Nieuwenstein'ın (2017) iki yeniden üretim çalışmasıyla birlikte gerçekleştirdiği meta-analizde, medya çoklu görevi ile dikkat dağıtıcı uyaranlardan etkilenme arasında başlangıçta zayıf bir ilişki bulunmuştur. Ancak küçük araştırmalardan kaynaklanabilecek yanlılıklar için yapılan düzeltmelerin ardından bu ilişki istatistiksel olarak anlamlı olmaktan çıkmıştır.

Daha sonraki araştırmalar konuya ilişkin ek bilgiler sağlamıştır.

Chen ve arkadaşları (2025), 33 araştırma, 36.861 katılımcı ve 110 etki büyüklüğünü kapsayan üç düzeyli meta-analizlerinde medya çoklu görevi ile dikkat güçlükleri arasında küçük düzeyde, istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bildirmiştir (r = 0,19).

Araştırmada kullanılan kodlama yönüne göre bu sonuç, daha yoğun medya çoklu görevinin daha fazla dikkat güçlüğüyle ilişkili olduğunu göstermektedir.

Ancak ilişkinin büyüklüğü kullanılan dikkat ölçümüne göre değişmiştir.

Bu sonuçlardan hareketle sık medya çoklu görevi yapan bütün öğrencilerin dikkat kapasitesinin düşük olduğu veya telefon kullanımının doğrudan dikkat sorununa yol açtığı söylenemez.

Çünkü ilişkisel araştırmalarda neden-sonuç yönü her zaman belirlenemez.

Dikkatini sürdürmekte zorlanan bireyler, dijital etkinlikler arasında daha sık geçiş yapıyor olabilir. Buna karşılık sık kesintiye uğrayan çalışma koşulları da belirli görevlerde performansı güçleştirebilir. Her iki durumun ortak başka etkenlerle ilişkili olması da mümkündür.

Bilimsel açıdan önemli olan, bu olasılıkları birbirinden ayıracak araştırma yöntemlerinin kullanılmasıdır.

Telefon Bildirimleri Dikkati Nasıl Etkileyebilir?

Telefon bildirimlerinin olası etkilerini anlamak için cihazın aktif kullanımını, bildirimin alınmasını ve telefona yönelik düşünsel meşguliyeti birbirinden ayırmak gerekir.

Stothart, Mitchum ve Yehnert (2015), telefon bildirimlerinin dikkat gerektiren bir görev üzerindeki etkisini deneysel olarak incelemiştir.

Araştırmada katılımcıların telefonlarıyla doğrudan etkileşime girmedikleri durumlarda bile gelen bildirimlerin görev performansını olumsuz etkileyebildiği görülmüştür.

Bu bulgu, dikkatin kesintiye uğraması için mutlaka telefonun kilidinin açılması veya mesajın okunması gerekmediğini göstermektedir.

Bazen yalnızca bir ses veya titreşim, kişinin yürüttüğü görevle ilgisiz düşüncelere yönelmesine neden olabilir.

Örneğin öğrenci bir paragraf sorusunun ana düşüncesini belirlemeye çalışırken gelen bildirim, mesajın kimden geldiğine ilişkin merak oluşturabilir. Öğrenci telefonunu kontrol etmese bile kısa bir süre için dikkatini sorudan uzaklaştırabilir.

Bununla birlikte laboratuvar ortamında belirli bir dikkat görevinde gözlenen kısa süreli performans değişimi, öğrencinin günlük öğrenme kapasitesinin kalıcı biçimde azaldığını göstermez.

Araştırmanın ölçtüğü sonuç ile bu sonuçtan çıkarılabilecek genellemeler birbirinden ayrılmalıdır.

Telefonun Masada Bulunması Bile Dikkati Bozar mı?

Bazı araştırmalarda telefon kullanılmasa bile cihazın kişinin yakınında bulunmasının bilişsel performansı etkileyebileceği ileri sürülmüştür.

Bu yaklaşım kimi çalışmalarda brain drain olarak adlandırılmaktadır.

Ancak bu terim gerçek anlamda beynin zarar gördüğünü veya bilişsel kapasitenin kalıcı biçimde azaldığını ifade etmez. Belirli koşullarda kişinin mevcut bilişsel kaynaklarını kullanmasındaki olası performans değişikliklerini açıklamak amacıyla kullanılmaktadır.

Parry (2024), akıllı telefonun yalnızca ortamda bulunmasının bilişsel performans üzerindeki etkilerini değerlendiren sistematik inceleme ve meta-analizler gerçekleştirmiştir.

Toplam 56 araştırmayı ve 7.093 katılımcıyı kapsayan değerlendirmede incelenen bilişsel işlevler arasında yalnızca çalışma belleği kapasitesi için istatistiksel olarak anlamlı olumsuz bir ortalama etki bulunmuştur. Diğer bilişsel işlevler açısından birleştirilmiş sonuçlar anlamlı bir etki göstermemiştir.

Araştırmacı, yöntemsel farklılıklar ve çalışmaların istatistiksel güçlerine ilişkin sorunlar nedeniyle mevcut kanıtların dikkatli yorumlanması gerektiğini belirtmiştir.

Bu nedenle telefonun masada bulunmasının her öğrencinin dikkatini mutlaka azalttığını söylemek doğru değildir.

Bununla birlikte öğrenci telefonunun varlığından sürekli etkileniyorsa çalışma sırasında cihazı görüş alanından uzaklaştırmayı deneyebilir.

Burada önemli olan yöntemi bilimsel kesinlik taşıyan evrensel bir kural olarak değil, öğrencinin kendi koşullarında değerlendirebileceği bir düzenleme olarak kullanmaktır.

Bildirimleri Kapatmak Tek Başına Yeterli mi?

Telefon bildirimlerinin belirli görevlerde dikkat kesintisine neden olabilmesi, bütün bildirimleri kapatmanın her öğrencinin çalışma performansını artıracağını kanıtlamaz.

Dekker ve arkadaşları (2025), çevrim içi olarak 2024 yılında yayımlanan kontrollü çalışmalarında, bir hafta boyunca telefon bildirimlerini kapatmanın etkilerini incelemiştir.

205 genç yetişkinin katıldığı araştırmada telefon kontrol etme sıklığı ve ekran süresi nesnel kullanım kayıtları üzerinden değerlendirilmiştir.

Bulgular, bildirimlerin kapatılmasının telefon kontrol etme sıklığını veya toplam ekran süresini anlamlı biçimde azaltmadığını göstermiştir.

Katılımcıların algıladıkları üretkenlik ve dikkat dağınıklığı bakımından da belirgin bir iyileşme bulunmamıştır. Bununla birlikte telefon kontrol etme davranışının daha az alışkanlık niteliğinde algılandığı, bazı katılımcılarda ise önemli gelişmeleri kaçırma endişesinin arttığı görülmüştür.

Bu sonuç, bildirimleri kapatmanın bütün öğrenciler için etkisiz olduğu anlamına gelmez. Araştırma belirli yaş grubunu, uygulama süresini ve ölçüm koşullarını kapsamaktadır.

Ancak dijital dikkat dağınıklığını azaltmak için yalnızca cihaz ayarlarını değiştirmenin her zaman yeterli olmadığını göstermektedir.

Öğrencinin bildirim gelmediğinde de telefonu alışkanlıkla kontrol etmesi, sosyal medya kullanımına kendiliğinden yönelmesi veya çalışma görevini sürdürmekte başka nedenlerle zorlanması mümkündür.

Bu nedenle bildirimleri düzenlemek, daha kapsamlı bir çalışma planının parçası olarak ele alınmalıdır.

Telefon Öğrenmeyi Destekleyen Bir Araç da Olabilir mi?

Telefonun eğitimdeki işlevi yalnızca dikkat dağıtmak değildir.

Öğrenciler telefonlarını yabancı dilde sözcüklerin anlamlarını incelemek, sesletimlerini dinlemek, ders materyallerine ulaşmak, öğretmenleriyle iletişim kurmak veya öğrenme süreçlerini düzenlemek amacıyla kullanabilir.

Telefon, bazı öğrenciler için erişilebilirlik ve yardımcı teknoloji işlevi de üstlenebilir.

Nobbe ve arkadaşları (2024), 10–12 yaş grubundaki 85 öğrenciyle yürüttükleri araştırmada, sözcük öğrenme uygulamasından gönderilen çalışma hatırlatmalarını incelemiştir.

Öğrencilerin hatırlatma aldıkları günlerde çalışma olasılıklarının daha yüksek olduğu görülmüştür. Ancak hatırlatma grubundaki öğrencilerin bildirim almadıkları günlerde, hiç hatırlatma gönderilmeyen kontrol grubundaki öğrencilere kıyasla daha az çalışma eğilimi gösterdikleri belirlenmiştir.

Bu sonuç, dijital hatırlatmaların belirli davranışları başlatmaya yardımcı olabileceğini; ancak öğrencinin kendi kendine çalışma alışkanlığı geliştirmesini her zaman aynı biçimde desteklemeyebileceğini düşündürmektedir.

Dolayısıyla bütün telefon bildirimleri aynı işlevi görmez.

Ders çalışırken gelen ilgisiz sosyal medya bildirimleriyle öğrencinin önceden planladığı çalışma görevini hatırlatan bir uygulama bildirimi aynı amaçla kullanılmamaktadır.

Eğitimde önemli olan, teknolojinin öğrenciyi sürekli dışarıdan yönlendiren bir araca dönüşmesi değil, zaman içinde kendi öğrenmesini düzenleme becerisini desteklemesidir.

Bir Haftalık Dikkat ve Çalışma Düzeni Denemesi

Öğrencinin dijital kesintilerden ne ölçüde etkilendiğini anlamak amacıyla kısa süreli bir çalışma düzeni karşılaştırması yapılabilir.

Aşağıdaki uygulama, bilimsel araştırmalardan hareketle geliştirilmiş eğitimsel bir öz izlem örneğidir. Geçerliği ve etkililiği bağımsız olarak doğrulanmış bir psikolojik test veya standart müdahale programı değildir.

Birinci aşama: Karşılaştırılabilir çalışma görevleri belirlemek

Öğrenci, bir hafta içinde benzer akademik güçlük düzeyine sahip birkaç çalışma görevi seçer.

Örneğin matematikte aynı ünitenin benzer güçlükteki soru grupları veya tarih dersinde kapsam bakımından karşılaştırılabilir alt konular kullanılabilir.

Çalışma süresi ve kullanılan kaynaklar mümkün olduğunca benzer tutulur.

İkinci aşama: İki çalışma koşulunu karşılaştırmak

Birinci koşulda öğrenci, olağan telefon bildirim ayarlarıyla çalışır.

İkinci koşulda ise akademik görev için gerekli olmayan bildirimleri geçici olarak kapatır veya sessize alır.

Acil iletişim, aile sorumlulukları ve gerekli erişilebilirlik özellikleri korunur.

Koşullar farklı günlerde birden fazla kez denenebilir. Yalnızca ilk gün olağan, ikinci gün sessiz çalışma düzenini kullanmak yerine koşulların sırası değiştirilerek tekrar yapılması, günlere özgü bazı etkilerin değerlendirilmesine yardımcı olabilir.

Üçüncü aşama: Gözlenebilir sonuçları kaydetmek

Öğrenci çalışma sonunda yalnızca kendisini ne kadar odaklanmış hissettiğini değil, gerçekleştirdiği görevi de değerlendirir.

Telefonu gereksiz kontrol etme sayısı, çalışmayı bölen kesintiler, tamamlanan görevler ve yapılan hatalar kaydedilebilir.

Öğrenme açısından uygun olduğunda ertesi gün kısa bir hatırlama veya bağımsız uygulama görevi yapılabilir.

Ancak farklı güçlükteki soruların sonuçlarını doğrudan karşılaştırmak yanıltıcı olabilir. Görevlerin benzer olması ve öğrenciye uygun ölçütler seçilmesi önemlidir.

Dördüncü aşama: Bulguları yorumlamak

Bir haftanın sonunda öğrenci, bildirimlerin düzenlendiği koşullarda kesintilerin azalıp azalmadığını ve bunun görevleri tamamlamasıyla nasıl ilişkili olduğunu inceleyebilir.

Belirgin fark gözlenmiyorsa telefonun sorun oluşturmadığı sonucuna hemen ulaşılmamalıdır. Çalışma süresinin yetersizliği, görevin niteliği veya başka dikkat dağıtıcı koşullar etkili olabilir.

Benzer şekilde bir koşulda daha başarılı sonuç alınması, kullanılan yöntemin bilimsel olarak etkili olduğunu veya bütün öğrencilerde aynı sonucu vereceğini kanıtlamaz.

Bu denemenin amacı öğrencinin kendi çalışma alışkanlıklarını somut gözlemler üzerinden değerlendirmesine yardımcı olmaktır.

Öğrenciler İçin Daha İşlevsel Bir Dijital Çalışma Düzeni

Dijital dikkat dağınıklığını azaltmak için öğrencinin günlük koşullarına ve öğrenme görevlerine uygun bir düzen oluşturulabilir.

Öncelikle çalışma oturumunun amacı belirlenmelidir. Öğrenci, çalışma süresinin sonunda hangi bilgiyi öğrenmiş veya hangi görevi tamamlamış olacağını bilmelidir.

Ardından telefonun bu görev için gerekli olup olmadığı değerlendirilmelidir.

Telefon öğrenme materyali olarak kullanılacaksa ilgili uygulama açık tutulabilir; diğer uygulamalardan gelen gereksiz bildirimler sınırlandırılabilir.

Telefonun kullanılmasına ihtiyaç yoksa cihaz görüş alanının dışında tutulabilir veya dikkat dağıtıcı olmayan bir konuma yerleştirilebilir.

Mesaj ve sosyal medya kontrolü için önceden belirlenen uygun zaman aralıkları kullanılabilir. Ancak bu aralıkların herkes için aynı uzunlukta olması gerekmez.

Öğrencinin göreve başlamakta zorlandığı durumlarda yalnızca telefonu uzaklaştırmak yerine öğrenilecek konunun güçlüğü, çalışma hedefinin açıklığı ve gerekli ön bilgiler de değerlendirilmelidir.

Çalışma sırasında sürekli kesintiye uğrayan bir öğrenci için hedef, örneğin ilk aşamada bir çalışma oturumunda gereksiz telefon kontrolünü azaltmak olabilir. Bu hedefin belirli bir dikkat yüzdesi artışı sağlayacağı ileri sürülmemelidir.

Dijital kullanım düzenlemelerinin okul kuralları, aileyle iletişim gereksinimleri ve öğrencinin özel ihtiyaçlarıyla uyumlu olması da önemlidir.

Dikkat Güçlüklerinin Tek Nedeni Telefon mudur?

Ders çalışırken dikkatini sürdürmekte zorlanan öğrencinin bütün güçlüklerini telefon kullanımına bağlamak uygun değildir.

Uyku yetersizliği, yorgunluk, stres, kaygı, ağrı, ön bilgi eksikliği, çevresel gürültü ve bazı ilaçların etkileri de öğrencinin dikkatini ve öğrenme performansını etkileyebilir.

Örneğin öğrenci uzun süre çalışmasına rağmen soruları anlamakta zorlanıyorsa bunun nedeni yalnızca telefona bakması olmayabilir. İlgili konudaki temel bilgi eksiklikleri veya görev düzeyinin öğrenciye uygun olmaması da incelenmelidir.

Benzer biçimde yeterince uyumayan bir öğrencinin telefon bildirimlerini kapatması, uyku yetersizliğinin olası etkilerini ortadan kaldırmaz.

Öğrenme ortamındaki gürültü, sık bölünmeler ve çalışma için uygun fiziksel alanın bulunmaması gibi koşullar da değerlendirilmelidir.

Bu nedenle dikkat sorunlarına yönelik yaklaşım, tek bir alışkanlığı suçlamak yerine öğrencinin öğrenme koşullarını bütüncül biçimde incelemeyi gerektirir.

Ne Zaman Bireysel Değerlendirme Gerekir?

Ders çalışırken zaman zaman dikkatin dağılması olağan bir yaşantıdır. Her dikkat kesintisi psikolojik veya nörogelişimsel bir bozukluk belirtisi olarak değerlendirilmemelidir.

Ancak dikkat güçlükleri sürekli hâle geliyor, farklı ortamlarda görülüyor ve öğrencinin akademik çalışmasını veya günlük yaşamını belirgin biçimde etkiliyorsa uygun profesyonel değerlendirme gerekebilir.

Okul psikolojik danışmanı, öğrencinin öğrenme alışkanlıklarını, akademik güçlüklerini ve eğitim ortamındaki koşullarını değerlendirmeye yardımcı olabilir.

Gerekli durumlarda aile ve öğretmenlerle iş birliği kurulabilir. Klinik veya tıbbi değerlendirme ihtiyacı bulunduğunda ilgili uzmanlara yönlendirme yapılmalıdır.

Telefon kullanım sıklığı veya bireysel dikkat gözlemi tek başına dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu ya da başka bir klinik durum için tanı ölçütü olarak kullanılamaz.

Sonuç: Dikkati Korumak, Telefonu Yasaklamaktan Daha Kapsamlıdır

Telefon bildirimleri ve medya çoklu görevi, belirli koşullarda öğrencinin dikkatini ve çalışma performansını güçleştirebilir. Özellikle dikkat gerektiren görevler sırasında gelen ilgisiz bildirimler, öğrencinin mevcut işinden uzaklaşmasına yol açabilir.

Bununla birlikte bilimsel araştırmaların sonuçları tek yönlü değildir. Medya çoklu görevi ile dikkat arasında ilişkiler bulunmasına rağmen bu ilişkilerin büyüklüğü ve nedenleri konusunda önemli belirsizlikler bulunmaktadır.

Ayrıca telefonun yalnızca ortamda bulunması veya bildirimlerin kapatılması gibi durumların etkileri, kullanılan ölçümlere ve araştırma koşullarına göre değişmektedir.

Bu nedenle öğrencinin dikkatini geliştirmek için bütün dijital araçları yasaklamak veya tek bir yöntemi zorunlu kılmak yerine öğrenme hedeflerini belirlemek, gereksiz kesintileri azaltmak ve kullanılan çalışma düzeninin sonuçlarını değerlendirmek daha uygun bir yaklaşımdır.

Telefon, öğrenmeyi kesintiye uğratan bir unsur olabileceği gibi, doğru amaçla kullanıldığında öğrenme sürecini destekleyen bir araç da olabilir.

Temel hedef, öğrencinin teknolojiyle ilişkisini yalnızca kullanım süresine göre sınırlamak değil; dikkatini, öğrenme davranışlarını ve dijital araç kullanımını daha bilinçli biçimde düzenleyebilmesine yardımcı olmaktır.

---

Kaynakça

Chen, H., Peng, L., Peng, J., Liu, C., Yin, L., Zhang, Y., Cheng, Y., & Shi, Z. (2025). The relationship between media multitasking and attention: A three-level meta-analysis. Current Psychology, 44, 6326–6347. https://doi.org/10.1007/s12144-025-07624-2

Dekker, C. A., Baumgartner, S. E., Sumter, S. R., & Ohme, J. (2025). Beyond the buzz: Investigating the effects of a notification-disabling intervention on smartphone behavior and digital well-being. Media Psychology, 28(1), 162–188. https://doi.org/10.1080/15213269.2024.2334025

Nobbe, L., Breitwieser, J., Biedermann, D., & Brod, G. (2024). Smartphone-based study reminders can be a double-edged sword. npj Science of Learning, 9, Article 40. https://doi.org/10.1038/s41539-024-00253-7

Parry, D. A. (2024). Does the mere presence of a smartphone impact cognitive performance? A meta-analysis of the “brain drain effect”. Media Psychology, 27(5), 737–762. https://doi.org/10.1080/15213269.2023.2286647

Stothart, C., Mitchum, A., & Yehnert, C. (2015). The attentional cost of receiving a cell phone notification. Journal of Experimental Psychology: Human Perception and Performance, 41(4), 893–897. https://doi.org/10.1037/xhp0000100

Uncapher, M. R., & Wagner, A. D. (2018). Minds and brains of media multitaskers: Current findings and future directions. Proceedings of the National Academy of Sciences, 115(40), 9889–9896. https://doi.org/10.1073/pnas.1611612115

Wiradhany, W., & Nieuwenstein, M. R. (2017). Cognitive control in media multitaskers: Two replication studies and a meta-analysis. Attention, Perception, & Psychophysics, 79, 2620–2641. https://doi.org/10.3758/s13414-017-1408-4

---

Yayın sorumlusu: Psikolojik Danışman Ahmet Usta

Editöryal açıklama: Bu makale, bilimsel araştırmalar ve yazarın eğitimsel değerlendirmeleri temel alınarak hazırlanmıştır. Bir haftalık uygulama örneği, standartlaştırılmış bir dikkat testi veya klinik müdahale programı değildir. Kapak görseli yapay zekâ desteğiyle üretilmiştir.

Son gözden geçirme: 22 Ekim 2026.